begin

Zoeken

Er kan op verschillende manieren worden gezocht:
- textword search: op woorden in de tekst van de records
- subject search: via het standaard trefwoordensysteem van PsycINFO

Voor goede toepassing van het zoeken op onderwerp is het van belang te weten hoe een bibliografische databank eruit ziet en hoe het trefwoordensysteem werkt.

begin

Zoeken op onderwerp: Anatomie van databanken

Databank
Met databank bedoelt men: een bestand waarin gegevens gestructureerd zijn opgeslagen. Denk bijv. aan een kaartenbak. Databanken kunnen verschillende vormen hebben.

Bibliografisch bestand
Bij een bibliografische databank is de inhoud van tijdschriften (en/of boeken) zodanig bewerkt dat relevante gegevens (op zijn minst betreffende de auteurs, titel en brontijdschrift, vaak ook de samenvatting) in het bestand zijn opgenomen. Op eenvoudige wijze kan in zo'n databank worden gezocht en de daar gevonden gegevens zijn voldoende om de artikelen zelf in de desbetreffende tijdschriften terug te vinden.

Records
Databanken bevatten gestructureerde informatie. Records vormen de basis van deze structuur, te vergelijken met de kaarten in een kaartenbak. Op elke kaart staan de gegevens van één referentie, in bibliografische databanken betreft dit de gegevens van één tijdschriftartikel.

Velden
Ook records zijn gestructureerd. Ieder record bevat een aantal velden met specifieke informatie: auteursveld, adresveld, titelveld, trefwoordenveld, tijdschriftveld, abstractveld. Velden kunnen afwezig zijn; zo heeft een record dat verwijst naar een kort artikel, zoals een letter-to-the-editor of een comment, meestal geen samenvatting.

Indexen
In elke databank of bibliografie zijn er altijd op zijn minst drie voor gebruikers toegankelijke alfabetische indexen (woordenlijsten) beschikbaar om in te zoeken: de auteursindex, de titelwoordenindex en de index met tijdschriftnamen. Vaak is er ook een alfabetische of functionele woordenlijst met trefwoorden.

Trefwoorden
In verscheidene databanken bevat elke record een of meer velden met trefwoorden. Deze trefwoorden zijn aan de referenties toegevoegd om het terugvinden van de record in de grote berg informatie specifieker te maken.

Er zijn verschillende soorten trefwoorden. Bij de ene databank gaat het om woorden die de auteur zelf bij zijn artikel heeft vermeld (author keywords), bij de andere databank staan in het trefwoordenveld synoniemen en alternatieve termen, zo mogelijk enigszins gestandaardiseerd.

Thesaurus
Trefwoorden kunnen afkomstig zijn uit één systeem van echte gestandaardiseerde trefwoorden (controlled terms, subject headings). Zo'n systeem wordt thesaurus genoemd. Deze trefwoorden zijn nauwkeurig omschreven; indexeerders zijn bij het toevoegen van trefwoorden aan referenties aan strikte regels gebonden.

Functionele boomstructuur (Tree)
De trefwoorden uit een thesaurus kunnen in een functioneel verband tot elkaar staan: de hierarchical tree. Bij elektronische bestanden die zo zijn opgebouwd is het bijvoorbeeld mogelijk artikelen te vinden door de trefwoorden die bij elkaar in één boomtak staan ook in één zoekactie te gebruiken: explode.

Voorbeelden van thesauri met een boomstructuur zijn Medical Subject Headings (MeSH) met MeSH-Tree in Medline (o.a. PubMed) en de Psychological Index Terms in PsycINFO.

begin

Soorten zoekacties

Op basis van de structuur van bibliografische databanken zijn er ten minste vier soorten zoekacties te onderscheiden:

1. subject search: zoeken op onderwerp, d.w.z. met gebruikmaking van subject headings uit het trefwoordensysteem en de extra mogelijkheden die dit systeem biedt; hierbij wordt altijd gezocht in het trefwoordenveld;
2. free textword search: zoekacties met vrije zoekwoorden die moeten vóórkomen in de 'platte' tekst van de records (in de woorden die op de kaart staan); dit kan beperkt worden tot één veld, maar vaak ook kan worden gezocht in meer velden tegelijk;
3. index search: zoeken door woorden te selecteren uit een alfabetische lijst van voorkomende woorden; dat kan per veld, maar vaak ook voor meer velden tegelijk;
4. limit search: hiermee wordt bedoeld: inperken op standaardbegrippen als taal, leeftijdscategorie, publicatietype. het gebruik van Limits is niet erg intiuïtief in PsycINFO: bij de zoekactie klikt u op [Additional Limits] en selecteert de gewenste limits..

In OvidSP wordt free textword search ook Keyword search genoemd. Het is een standaard manier van zoeken, maar er zijn altijd select boxes om te (de)selecteren of gelijk gemapped moet worden naar standaardtrefwoorden.

begin

Subject Headings
PsycINFO: Psychological Index Terms

De American Psychological Association (APA) heeft bij de productie van PsycINFO aan ALLE referenties een extra veld met ± 20 trefwoorden toegevoegd. De trefwoorden zijn afkomstig uit een systeem met nauwkeurig gedefinieerde begrippen. De indexeerders die de trefwoorden toekennen moeten zich hierbij aan speciale voorschriften houden.  Het systeem bij Medline en EMbase is vrijwel identiek.

Er zijn verschillende aspecten aan deze systemen te herkennen:

1. Subject Headings: geven de onderwerpen aan;
2. Tree: de onderwerpen zijn gerangschikt in vele hiërarchische  boomstructuren; helaas wordt bij PsycINFO de tree niet als hiërarchische structuur weergegeven, maar je kunt wel naar Broader Terms of Narrower Terms.
3. Explode: bij het zoeken via de tree is het mogelijk een 'explosie' van boomtakken te maken, daarbij wordt dan niet alleen de desbetreffende boomtak gezocht, bijv. Neoplasms, maar ook alle takken op lagere niveaus; daartoe moet het selectievakje Explode worden aangevinkt (als dat niet al het geval is);
4. Subheadings komen bij PsycINFO niet voor (zoals wel het geval is bij Medline en EMbase);
5. Focus (Major Topics): de Subject Heading is gebruikt als hoofdtrefwoord en geeft aan waarover het desbetreffende artikel gaat; dit is te herkennen aan een * voor het trefwoord (niet te verwarren met de wildcard * achter een getrunceerd zoekwoord);
6. geen Focus: de Subject Heading is gebruikt als bijtrefwoord, het geeft aan wat in het desbetreffende artikel ter sprake komt;
7. Mapping: PsycINFO probeert zoekwoorden te koppelen aan Subject Headings.

De voordelen van zoeken via dit systeem zijn evident:
1. u behoeft zich geen zorgen te maken om alle mogelijke synoniemen die een auteur kan hebben gebruikt, altijd hangt er (in theorie) hetzelfde trefwoord aan;
2. u kunt automatisch alle smallere takken van een brede tak meenemen;
3. OvidSP helpt u de trefwoorden te vinden.

Het kan natuurlijk discutabel zijn hoe de indexeerder de trefwoorden heeft toegewezen aan de referenties (ondanks alle richtlijnen).

Ons advies bij literatuurzoeken luidt:
1. kijk altijd naar de resultaten: geven die antwoord op uw vraag;
2. indien nodig: probeer ook andere trefwoorden te vinden;
3. vul eventueel aan met zoekacties in de tekst.

begin

Tekstwoorden en setnummers

Combineren - alleen bij zoeken op tekstwoorden of met setnummers

• LET OP 1: bij zoeken op subject headings met mapping moet u concept voor concept afhandelen en later verzamelingen combineren
• LET OP 2: bij gebruik van setnummers: geen # voor de setnummers zoals in PubMed
• operators mogen ook in kleine letters, maar i.v.m. andere databanken waar dat wel moet, en voor de overzichtelijkheid is het wel handig om hoofdletters te gebruiken.
• phrasee is een speciale AND-combinatie: meer woorden met spaties; "quotes" zijn niet nodig
  bijv. eating disorders
• alleen bij zoeken op tekstwoorden
  HINT: klik bij 'Advanced Ovid Search' het vinkje bij 'Map Term to Subject Heading' weg
   
  • doorsnede
    AND tussen zoekwoorden of setummers (zonder # !)
    bijv. depression AND heart disorders
    bijv. 3 AND 4
  • vereniging
    OR tussen zoekwoorden of setnummers
    bijv. bipolar disorder OR major depression
    bijv. 1 OR 2
  • uitsluiten
    NOT tussen zoekwoorden of setnummers
    bijv. borderline personality NOT borderline state
    - Waarschuwing: ook records die beide elementen bevatten worden uitgesloten.
    - HINT: NOT-combinatie is zeer geschikt om na een volgende zoekactie de records uit een vorige, reeds bekeken zoekactie uit te sluiten:
    bijv. 8 NOT 4
  • ADJn (adjacency) = woorden in speciale AND-combinatie
    - naast elkaar met n willekeurige woorden ertussen; de volgorde is niet relevant
    bijv. involutional ADJ3 depression, waarin n = getal voor aantal woorden dat ertussen mag staan: involutional ADJ3 depression (bijna: er kan ook een komma tussen staan)
  • prioriteit met haakjes toegestaan
    bijv. (bipolar disorder OR major depression) AND (heart disorders OR myocardial infarction)
    bijv. 1 AND (2 OR 3)

begin

• eind- en middentruncatie (wildcard vanaf 2e positie)
  • * (asterisk) vervangt een willekeurig aantal tekens (ook 0)
    bijv1. infect* , bijv2. psych*y = psychology OR psychiatry OR psychotherapy OR ....
  • ? (vraagteken) vervangt 0 of 1 teken
    bijv1. h?emoglob* = hemoglob* OR haemoglob*
  • # vervangt exact 1 teken
    bijv. wom#n = woman OR women, bijv2. hospitali#ation = hospitalization OR hospitalisation

begin

Stappen

Zoeken op onderwerp

• normaal
  1. [Advanced Ovid Search]
  2. geef zoekwoord (voor mapping GEEN woordstam met wildcard), bijv. borderline
  3. selecteer: 'Map Term to Subject Heading'
  4. [Search >>]
  5. selecteer alle relevante termen (meer termen komen in OR-combinatie)
     'Auto Explode' wordt automatisch geselecteerd => indien geen smallere takken uit de boom gewenst: deselecteer 'Auto Explode'
     indien als major topic (hoofdtrefwoord) gewenst: selecteer 'Focus'
     selecteer evt. ook de regel met 'borderline.mp. search as keyword', d.w.z. als tekstwoord
  6. [Continue >>]
• mapping naar trefwoorden
  1. [Search Tools]
  2. geef zoekwoord (voor mapping GEEN woordstam met wildcard), bijv. borderline
  3. selecteer 'Map Term'
  4. [Search >>]
  5. selecteer alle relevante termen (meer termen komen in OR-combinatie)
     'Auto Explode' wordt automatisch geselecteerd => indien geen smallere takken uit de boom gewenst: deselecteer 'Auto Explode'
     indien als major topic (hoofdtrefwoord) gewenst: selecteer 'Focus'
     selecteer evt. ook de regel met 'borderline.mp. search as keyword', d.w.z. als tekstwoord
  6. [Continue >>]
• via thesaurus (inzicht in trefwoordenboom)
  1. [Search Tools]
  2. geef een woord (geen woordstam met wildcard), bijv. borderline
  3. selecteer 'Thesaurus'
  4. [Search >>]
  5. een stukje van de thesaurus is zichtbaar, met bredere en/of smallere takken en gerelateerde termen
     1. selecteer alle relevante termen (meer termen komen in OR-combinatie)
        of ga naar een andere term door erop te klikken
     2. selecteer apart 'Explode' wordt automatisch geselecteerd => indien geen smallere takken uit de boom gewenst: deselecteer 'Auto Explode'
     3. indien als major topic (hoofdtrefwoord) gewenst: selecteer 'Focus'
  6. [Continue >>]
• via Permuted Index (inzicht in gerelateerde trefwoorden)
  1. [Search Tools]
  2. geef een woord (geen woordstam met wildcard), bijv. borderline
  3. selecteer 'Permuted Index'
  4. [Search >>]
  5. selecteer alle relevante termen (meer termen komen in OR-combinatie)
     of ga naar een andere term door erop te klikken
     selecteer apart 'Explode' wordt automatisch geselecteerd => indien geen smallere takken uit de boom gewenst: deselecteer 'Auto Explode'
     indien als major topic (hoofdtrefwoord) gewenst: selecteer 'Focus'
  6. [Continue >>]
• de overige functies zijn niet relevant

begin

• direct
  1. [Advanced Ovid Search]
  2. zoekwoorden (evt. woordstam met *) direct op zoekregel zetten
  3. vink uit: Map Term to Subject Heading
  4. [Search >>]
• via index
  1. [Search Fields]
  2. geef zoekwoord (evt. woordstam of phrase), bijv. borderli
  3. klik veld, indien niet [All Fields], bijv. Title, Abstract, Subject Heading
  4. [Display Indexes >>]
  5. markeer relevante termen (meer termen komen in OR-combinatie)
  6. [Search for Selected Terms >>]

begin

Verzamelingen (sets)

Het deelvenster 'Search History' toont vier zoekresultaten; dat aantal is te vergroten (rechterzijde: [Expand]) of te verkleinen ([Contract])

Combineren van sets

• menugestuurd: selecteer gewenste stes => klik [And] of [Or] achter 'Combine selections with:' (geen NOT-combinatie mogelijk)
• op de zoekregel: type in [Advanced Ovid Search] op de zoekregel, bijv. (1 OR 2) AND (3 OR 4) NOT 5 (zonder #)

Verwijderen van overbodige sets

In het deelvenster 'Search History': selecteer overbodige sets (allemaal: klik vakje boven de kolom) => klik [Remove selected]

begin

Na elke zoekactie behoort de zoekactie te worden bijgeschreven in het deelvenster 'Search History',
daaronder het deelvenster 'Results Manager'
en dan het deelvenster met de gevonden records.

Noot voor de redactie: via de vpn-portal worden de 'Results Manager' en het deelvenster met records niet weergegeven.

Zijn de 'Results Manager' en de gevonden records niet te zien, of wilt u de resultaten van een andere zoekactie zien: klik dan in het deelvenster 'Search History' op [Display] achter de gewenste verzameling

Result Manager

Komt twee keer voor: boven en onder het deelvenster met records.
- inklappen [Click to close] of uitklappen [Click to expand]
Results (kies records):
    - selecteer aparte records in het deelvenster met records
    - kies alle op de pagina
    - kies alle records in de set
    - geef een reeks op
Fields (kies velden):
    - gebruik bepaalde voorkeuzen
    - maak zelf een selectie: [Select Fields]
Result Format (kies vorm weergave):
    - Ovid 9ziet er het beste uit om af te drukken of weer te geven)
    - Direct Export (voor inlezen in EndNote)
    - bij afdrukken of opslaan als bestand al dan niet voorzien van de zoekgeschiedenis
Actions (wat moet ermee gebeuren?):
    - [Display] voor weergave op het scherm (kan ook in het deelvenster met records)
    - [Print Preview] om af te drukken
    - [Email] om in de opgegeven vorm als tekst per e-mail te ontvangen
    - [Save] voor opslaan van de resultaten als bestand; bij Format 'Direct Export' direct in EndNote gezet
Sort Keys (voor wijzigen van de volgorde)

Deelvenster met records

In de groene balk:
- Weergave wijzigen: [Customize Display]
    - Display Fields (kies velden):
        - gebruik bepaalde voorkeuzen
        - maak zelf een selectie: [Select Fields]
    - Result Format (kies vorm weergave):
        - Ovid (ziet er het beste uit om af te drukken of weer te geven)
        - Direct Export (voor inlezen in EndNote)
    - Page Size (geef aantal records per scherm)
    - klik [Continue >>]
- Zet eventueel oorspronkelijke weergave terug: [Reset Display]
- Geef met een vinkje aan of de weergegeven records wel of geen samenvatting moeten tonen
- Geef een sorteervolgorde op
- Verander aantal records per pagina

Onder de groene balk:
- Blader naar de volgende pagina: [Next Page >>]
- of naar de vorige pagina: [<< Previous Page]
- of ga direct naar een opgegeven recordnummer: Go to #: (geef recordnummer) => [GO >>]

Per record kunt
- onder het record
    - samenvatting openen of sluiten [View Abstract]
    - met dit artikel overeenkomende artikelen opzoeken [Find Similar]
    - artikelen weergeven die naar dit artikel verwijzen [Find Citing Articles]
- rechts van het record (in een nieuw venster)
    - uitgebreid record met samenvatting: [Abstract]
    - zeer uitgebrei record met alle velden (o.a. Subject Headings): [Complete Reference]
    - eventueel beschikbare [Full Text]
    - terug naar resultaatscherm: [Return to results]

beginin

Afdrukken van records

Voor instellingen met Results Manager: zie boven.

1. kies records
2. kies velden
3. kies format (Ovid)
4. [Print Preview]
5. in orde? gebruik Windows-functie om af te drukken
   [File]/[Bestand] => eventueel daar ook [Print Preview]/[Afdrukvoorbeeld] om print in te stellen => [Print]/[Afdrukken]
6. terug naar (bovenaan): [Results Display], [Current Search Results] of [Main Search Page]

begin

Opslaan als file

Voor inlezen in EndNote is het niet nodig eerst op te slaan als file.
Voor instellingen met Results Manager: zie boven.

1. kies records
2. kies velden
3. kies format (Ovid)
4. [Save]
5. kies Windows Style Linefeeds => [Continue >>]
6. [Save]/[Opslaan]
7. kies locatie (HINT: Bureaublad of Desktop; snel terug te vinden)
8. geef een handige bestandsnaam met extensie .txt
9. [Save]/[Opslaan]
10. eventueel openen om te zien wat is opgeslagen
11. terug naar (bovenaan): [Results Display], [Current Search Results] of [Main Search Page]

begin

Inlezen in EndNote

Voor instellingen met Results Manager: zie boven.

1. kies records; eventueel [All in this set]
2. kies velden: 3e optie: Citation + Abstract + Subject Headings (of Complete Reference)
3. kies format: 3e optie: Reprint/Medlars
4. [Save]
5. kies 1e optie: Windows Style Linefeeds
6. [Continue]
7. [Save]
8. bestemming: handig: Desktop / Bureaublad
9. Ga naar EndNote > Open databank
10. [File] > [Import] > kies filter PsycInfo (OvidSP) MB.enf
11. sluit EndNote
12. eventueel terug naar (bovenaan): [Main Search Page]

begin

Voorbeeldvragen

A. zoeken op tekstwoorden
bijv. artikelen betreffende hartaandoeningen en depressie

1. [Adanced Ovid Search]:
2. type op de zoekregel: heart disorders AND depression
3. laat Keyword (=tekstwoord) staan; door AND-combinatie maakt markering van Map Term to Subject Heading geen verschil
4. klik [Search >>]
5. wat is het verschil met heart diseases AND depression ?

B. zoeken op onderwerp
Door zoeken op exploderende hiërarchische boomtakken worden meer artikelen en vaak ook meer gerichte artikelen gevonden; bijv alle artikelen betreffende depressie bij hartaandoeningen (voor de demonstratie wordt uitgegaan van 'hartziekten')

1. via mapping naar trefwoorden (tevens ook als tekstwoord gezocht)
   1. eerste begrip: depression
      1. [Advanced Ovid Search]
      2. geef zoekwoord: depression
      3. nu moet Map Term to Subject Heading wel aangevinkt zijn
      4. [Search >>]
      5. bekijk evt. eerst termen in de boomstructuur door erop te klikken => [<< Previous Page]
         daarna: markeer relevante termen (meer termen komen automatisch in OR-combinatie)
         [v] Major Depression
         selecteer eventueel ook het Focus-vakje (zoeken als major topic)
      6. vink onderaan ook het vrije tekstwoord (.mp.) aan
      7. [Continue >>]
   2. tweede begrip: heart diseases (evt. heart disorders)
      1. [Advanced Ovid Search]
      2. geef zoekwoord: heart diseases
      3. Map Term to Subject Heading moet aangevinkt zijn
      4. [Search >>]
      5. bekijk evt. eerst termen in de boomstructuur door erop te klikken => [<< Previous Page]
         daarna: markeer relevante termen (meer termen komen automatisch in OR-combinatie)
         [v] Heart Disorders
         [v] Cardiovascular Disorders
         (merk op dat om een of andere reden hier ook weer Major Depression voorkomt)
         selecteer eventueel ook het Focus-vakje (zoeken als major topic)
      6. vink onderaan ook het vrije tekstwoord (.mp.) aan
      7. [Continue >>]
   3. Combineer resultaten
      1. in de 'Search History'
      2. [v] vink desbetreffende zoekacties aan
      3. Click achter 'Combine selections with:' [And]
          
      4. alternatief: geef in [Advanced Ovid Search] de zoekregel 4 AND 5 (zonder #)
          (stel dat dit de gewenste setnummers zijn)
2. via thesaurus (met inzicht in trefwoordenboom; maar niet als tekstwoord gezocht)
   1. eerste begrip: depression
      1. [Search Tools]
      2. geef zoekwoord: depression
      3. selecteer 'Thesaurus'
      4. [Search >>]
      5. markeer relevante termen  (meer termen komen in OR-combinatie)
         (bekijk evt. eerst de termen in de boomstructuur door erop te klikken)
         [v] Depression (Emotion)
         [v] Major-Depression
      6. markeer ook de selectievakjes onder Explode en evemtueel onder Focus
      7. [Continue >>]
   2. tweede begrip: heart diseases (evt. heart disorders)
      1. doe dezelfde stappen voor heart diseases
   3. Combineer resultaten
      1. in de 'Search History'
      2. [v] vink desbetreffende zoekacties aan
      3. Click achter 'Combine selections with:' [And]
          
      4. alternatief: geef in [Advanced Ovid Search] de zoekregel 6 AND 7 (zonder #)
          (stel dat dit de gewenste setnummers zijn)

begin

Quick References voor databanken
Overzicht verschillende databanken
Online PublieksCatalogus OPC
PubMed (Medline)
PubMed/MyNCBI (attendering)
EMbase (EMbase.com)
PsycINFO (OvidSP)
PiCarta (Online Contents, NCC)
Web-of-Science
Clinical Evidence
Cochrane
UpToDate

13-12-11 / MB-CBI