Appendix
1 bij PubMed en PsycINFO |
| Inhoud | Anatomie van databanken MeSH Medical Subject Headings Automatic Term Mapping |
| Anatomie van databanken | |
| Databank | Bestand met gestructureerde gegevens, bijv. een kaartenbak. |
| Bibliografische databank | Bestand met gegevens van
tijdschriften of boeken. Voor het zoeken en vinden van artikelen zijn de relevante
gegevens (op zijn minst de auteurs, titel en brontijdschrift, vaak ook de samenvatting) in
het bestand zijn opgenomen. De daar gevonden gegevens zijn voldoende om de artikelen zelf
in de desbetreffende tijdschriften terug te vinden. Bij een catalogus zijn alleen de titels van boeken en tijdschriften met de locatie (bij boeken ook de auteur) samen met de locatie in de bibliotheek opgenomen. |
| Records | Databanken bevatten gestructureerde informatie. Records vormen de basis van deze structuur, te vergelijken met de kaarten in een kaartenbak. Op elke kaart staan de gegevens van één referentie, in bibliografische databanken betreft dit de gegevens van één tijdschriftartikel. |
| Velden | Ook records zijn gestructureerd. Ieder record bevat een aantal velden met specifieke informatie: auteursveld, adresveld, titelveld, trefwoordenveld, tijdschriftveld, abstractveld. Velden kunnen afwezig zijn; zo heeft een record dat verwijst naar een kort artikel, zoals een letter-to-the-editor of een comment, meestal geen samenvatting. |
| Indexen | In elke bibliografische databank zijn er altijd op zijn minst drie voor gebruikers toegankelijke alfabetische indexen (woordenlijsten) beschikbaar om in te zoeken: de auteursindex, de titelwoordenindex en de index met tijdschriftnamen. Vaak is er ook een alfabetische of functionele woordenlijst met trefwoorden. |
| Trefwoorden | In verscheidene databanken
bevat elke record een of meer velden met trefwoorden. Deze trefwoorden zijn aan de
referenties toegevoegd om het terugvinden van de record in de grote berg informatie
specifieker te maken. Er zijn verschillende soorten trefwoorden. Bij de ene databank gaat het om woorden die de auteur zelf bij zijn artikel heeft vermeld (author keywords), bij de andere databank staan in het trefwoordenveld synoniemen en alternatieve termen, zo mogelijk enigszins gestandaardiseerd. |
| Thesaurus | Trefwoorden kunnen afkomstig zijn uit één systeem van echte gestandaardiseerde trefwoorden (controlled terms, subject headings). Zo'n systeem wordt thesaurus genoemd. Deze trefwoorden zijn nauwkeurig omschreven; indexeerders zijn bij het toevoegen van trefwoorden aan referenties aan strikte regels gebonden. |
| Functionele boomstructuur (Tree) | De trefwoorden uit een thesaurus kunnen in een functioneel verband tot elkaar staan: de hierarchical tree. Bij elektronische bestanden die zo zijn opgebouwd is het bijvoorbeeld mogelijk artikelen te vinden door de trefwoorden die bij elkaar in één boomtak staan ook in één zoekactie te gebruiken: explode. |
| Soorten zoekacties | Op basis van de structuur van
bibliografische databanken zijn er meer soorten zoekacties te onderscheiden: subject search: free textword search: index search: limit search: |
Subject Headings De Amerikaanse National Library of Medicine (NLM) heeft bij de productie van Medline aan ALLE referenties een extra veld met ± 20 trefwoorden (MeSH-termen) toegevoegd. De trefwoorden zijn afkomstig uit een systeem met nauwkeurig gedefinieerde begrippen. De indexeerders die de MeSH-termen toekennen moeten zich hierbij aan stricte voorschriften houden. Het systeem bij PsycINFO is vrijwel identiek.
Niet alle records in Medline zijn voorzien van een veld MeSH-termen. In de Summary-weergave
staat één van de volgende aanvullende opmerkingen:
|
|
| Er zijn
verschillende aspecten aan deze trefwoordsystemen te herkennen (zie de volgende figuur uit
PubMed):
|
|
| Subject Headings | geven de onderwerpen aan,
bijv. betreffende allerlei met name genoemde ziekten, chemische stoffen, technieken, bijv. Enzyme Inhibitors, bijv. Neoplasms |
| Tree | de onderwerpen zijn
gerangschikt in vele hiërarchische boomstructuren, bijv. de tree met alle
ziekten, met vele subtrees, bijv. alle tumoren; de tree met alle chemische stoffen,
waaronder weer alle chemotherapeutica
Voorbeeld van een deel van de MeSH-tree rondom 'vegetables':
|
| Explode | bij het zoeken via de tree is het mogelijk een 'explosie' van boomtakken te maken, daarbij wordt dan niet alleen de desbetreffende boomtak gezocht, bijv. Neoplasms, maar ook alle takken op lagere niveaus; in PubMed wordt automatisch deze Explode gemaakt |
| Subheadings (niet bij PsycINFO) |
onderkopjes bij de
onderwerpen, bijv. bij ziekten horen subheadings over diagnose, therapie, epidemiologie;
bij chemische stoffen behoren schadelijke bijwerken, diagnostisch of therapeutisch
gebruik, toediening en dosering. Er bestaat ook een explode in de Subheading-tree die bij
PubMed automatisch wordt toegepast (zie Appendix2:
Subheadings), bijv. prevention & control in Neoplasms/prevention & control |
| Major Topics | de combinatie van Subject
Headings/subheading is gebruikt als hoofdtrefwoord en geeft aan waarover het
desbetreffende artikel gaat; dit is te herkennen aan een sterretje (*)
bij de combinatie, bijv. Diet*, bijv. Neoplasms/prevention & control* Bij het zoeken worden automatisch alleen op Major Topics gezocht als het selectievakje [Restrict Search to Major Topic headings only] wordt aangevinkt |
| Minor Topics | de combinatie van Subject
Heading/subheading is gebruikt als bijtrefwoord, het geeft aan wat in het desbetreffende
artikel ter sprake komt, bijv. Brassica/therapeutic use, bijv. Human |
| Entry Terms | geldige alternatieve termen die bij het zoeken kunnen worden gebruikt, bijv. red blood cell is een geldig alternatief en wordt automatisch vervangen door erythrocytes; PubMed kent bovendien een extra systeem met termen die een geldig alternatief zijn voor MeSH-termen: UMLS (Unified Medical Language System) |
| Automatic Term Mapping | is een systeem waarmee PubMed probeert opgegeven zoekwoorden te koppelen aan MeSH-termen |
Voordelen:
|
|
Nadelen:
Advies
|
|
1. Het
PubMed-zoekprogramma probeert automatisch opgegeven zoekwoorden te interpreteren:
|
|
2. Als PubMed
zoekwoorden herkent als (alternatief van) een MeSH-term gebeurt het volgende:
bijv. colon cancer wordt gezocht als colonic neoplasms[mesh] OR (colonic[all fields] AND neoplasms[all fields]) OR colonic neoplasms[all fields] OR (colon[all fields] AND cancer[all fields]) OR colon cancer[all fields] |
|
3. Voorwaarden
voor Automatic Term Mapping:
|
|
ADVIEZEN:
|
|
© Medische Bibliotheek Erasmus MC
08-12-2009 MB-CBI