Literatuurzoeken

Hoofdstuk 5: Samenvatting databanken


Inhoudsopgave
Samenvatting
OPC (MB, UB)
PubMed/Medline
Cochrane Library
PsycINFO (SilverPlatter)
PiCarta (Online Contents, NCC)
Cinahl
Web-of-Science

Zoeken in databanken: verschillen en overeenkomsten

Alle genoemde databanken zijn te bereiken via koppelingen in de MB-homepagina (de meeste in de QuickLinks aan de rechterkant).

Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de verschillen tussen de belangrijkste bibliografische databanken die voor Erasmus MC en EUR beschikbaar zijn. Voor de specifieke handelingen wordt verwezen naar hoofdstuk dat behoort bij de desbetreffende databank.

Schema voor maken van combinaties in zoekacties:

andornot.gif (3418 bytes)

vereniging
(vergroten)
doorsnede
(verkleinen)
uitsluiting
(behalve)

Samenvatting

 

Algemeen en specialistisch medisch en internationaal paramedisch

eerste keus: PubMed/Medline
verder: PiCarta
verpleegkunde: Cinahl

Psychologisch eerste keus: PsycINFO
verder: PubMed, PiCarta
Zeer recent PubMed (alleen medisch), PiCarta
Nederlandstalig medisch en paramedisch PiCarta
Elektronische catalogi van Medische Bibliotheek Erasmus MC OPC
onderdeel van PiCarta
Elektronische catalogi van alle wetenschappelijke bibliotheken PiCarta
begin Truncatie (woordstam met wildcard) algemeen - eenvoudig:
  • OPC: eindtruncatie vanaf de 4e positie met *
  • PubMed: alleen bij zoeken op tekstwoorden: eindtruncatie vanaf 3e positie met *
  • PsycINFO(SP): alleen bij zoeken op tekstwoorden: eind- en middentruncatie vanaf 2e positie met *
  • PiCarta: eindtruncatie vanaf 2e positie met *
  • Web-of-Science: midden- en eindtruncatie vanaf 3e positie met *

OPC

Online Publieks Catalogus is een databanken met de elektronische catalogus van de Medische Bibliotheek (MB): er is ook een OPC van de Universiteitsbibliotheek (UB).
toegang/afscherming Is toegankelijk vanuit elke locatie.
gebruik Is een boek of tijdschrift aanwezig in de MB of UB? Databank niet van belang voor zoeken van verwijzingen naar tijdschriftartikelen.

Advies: gebruik voor gewoon literatuuronderzoek PubMed of PiCarta

zoeken Alleen zoeken in de tekst van de records, niet zoeken op onderwerp.
truncatie (woordstam met wildcard) wildcard vanaf 4e positie
* = eindtruncatie met willekeurig aantal letters
Hoofdstuk 10: OPC

begin

combinaties

(hoofdletters of kleine letters)

(Nederlands of Engels)

  • vereniging : OR of OF
     of [vergroten] i.p.v. [zoeken] in vervolgopdracht
  • doorsnede : AND of EN of spatie tussen woorden
     of [verkleinen] i.p.v. [zoeken] in vervolgopdracht
  • uitsluiting : NOT of NIET
     of [uitsluiten] i.p.v. [zoeken] in vervolgopdracht
  • prioriteit met haakjes niet mogelijk; AND, EN, NOT en NIET gaan voor OR en OF
  • verzamelingen te combineren: S1 AND S2

LET OP: phrases (begrippen bestaande uit meer woorden met spaties, bijv. colon cancer) zijn niet mogelijk: de spatie wordt geïnterpreteerd als AND


PubMed/Medline Algemene medische en biologische databank met verwijzingen (waarvan vele met samenvatting) naar artikelen in ruim 3900 internationale tijdschriften in 50 verschillende talen. Medline wordt geproduceerd door de National Library of Medicine (NLM) in de USA.
toegang / afscherming PubMed staat op de server van de NLM; deze is geheel vrij toegankelijk via het internet.

Bij starten via MB-home-/startpagina wordt automatisch een code toegevoegd om te zien welke artikelen full text beschikbaar zijn via internet voor Erasmus MC en EUR / ERNA.

gebruik
  • Tijdschriften op gebied van fundamentele en specialistische geneeskunde, tandheelkunde, verpleegkunde en andere paramedische vakgebieden.
  • Bevat ook onderwerpen uit de psychologie en psychiatrie, maar deze zijn vooral somatisch gericht.
    Advies: voor meer op de psyche gerichte onderwerpen: gebruik of vul aan met PsycINFO.
  • Diverse onderwerpen in de technische basisvakken kunnen worden gemist omdat verwijzingen naar artikelen in de desbetreffende tijdschriften selectief worden opgenomen.
    Advies: zoek voor technische onderwerpen ook in PiCarta en Web-of-Science.
  • Aanbod van Nederlandstalige tijdschriften is zeer beperkt (o.a. Nederlands Tijdschrift voor de Geneeskunde).
    Advies: zoek Nederlandstalige informatie in PiCarta.
  • Aanwezige periode en updatefrequentie:
    - Medline en OldMedline: steeds verder terug in de tijd (basis: 1966) tot ca 4 maanden geleden
    - Toevoegingen door uitgevers: ca 4 maanden geleden tot heden (bevatten nog geen MeSH-termen, dus niet gevonden bij zoeken op onderwerp)
    - wordt bijna dagelijks bijgewerkt: toevoegen van onvolledige records die later worden vervangen door en aangevuld met volledige Medline-records
zoeken Records zijn voorzien van standaard trefwoorden uit de Medical Subject Headings (MeSH-thesaurus met functionele boomstructuur)
Er zijn mogelijkheden tot
- inperking op gebruik als hoofdtrefwoord (Major Topics)
- aanvulling met Subheadings
- automatisch meenemen van kleine takken bij zoeken van dikke stammen in de MeSH-tree (Explode)
- standaard maakt PubMed automatisch een OR-combinatie van zoeken op onderwerp en zoeken op tekstwoorden
  • Zoeken op onderwerp
    • Term Mapping: het zoekprogramma probeert in standaard omstandigheden (alle velden, geen woordstam met wildcard, geen "quoted phrases") de opgegeven zoekwoorden altijd via vertaallijsten om te zetten in MeSH-termen; als dit lukt wordt verder gezocht met de gevonden MeSH-term in het trefwoordenveld en aangevuld met de opgegeven zoekwoorden in de tekst van de records
    • als een van de zoekwoorden als subheading is herkend dan wordt dit gezocht in het trefwoordenveld, ongeacht aan welke MeSH-termen het is gekoppeld
    • Explode wordt altijd automatisch gemaakt, ook van gelijksoortige subheadings (bijv. alle vormen van therapie)
  • MeSH Database is een apart hulpprogramma om uitsluitend op onderwerp te zoeken
  • Related Records: bij alle Medline-records in PubMed is er een link naar ruim 100 records over hetzelfde onderwerp
  • Zoeken op tekstwoorden
    (textword search, d.w.z. in de 'platte tekst' van de records):
    • zoeken op tekstwoorden gebeurt standaard samen met zoeken op onderwerp
    • voor alleen zoeken op tekstwoorden:
      - als een woordstam met wildcard of een "quoted phrase" wordt opgegeven
      - als gezocht wordt met menu-optie [Preview/Index]
      - als gezocht wordt met getrunceerde woorden en wildcard
      (in deze situaties wordt geen Automatic Term Mapping gemaakt)
      Advies: om tevens op onderwerp te zoeken: geef als zoekopdracht hele woorden in OR-combinatie met woordstam*, bijv. infection OR infect*
truncatie (woordstam met wildcard) wildcard vanaf 2e positie
* = eindtruncatie met willekeurig aantal letters
Hoofdstuk 6: PubMed

begin

(HOOFDLETTERS)

  • vereniging : OR
  • doorsnede : AND
  • uitsluiting : NOT
  • prioriteit met haakjes
    zonder haakjes van links naar rechts afgehandeld
    LET OP: a OR b AND c is wel gelijk aan c AND (a OR b), maar niet aan c AND a OR b
  • verzamelingen (zie History): #1 AND (#2 OR #3)
    LET OP: # voor setnummers

PsycINFO (SilverPlatter) Bibliografische databank met verwijzingen (waarvan vele met samenvatting) naar geselecteerde artikelen uit vele internationale tijdschriften en boeken op het gebied van de psychologie en psychiatrie in vele talen. PsycINFO wordt geproduceerd door de American Psychological Association (APA) in de VS.
toegang / afscherming Is beschikbaar met het zoekprogramma WebSPIRS-ERL van SilverPlatter via internet (alleen vanuit Erasmus MC en EUR / ERNA).

Bij starten via MB-homepagina is de inlognaam in de startcode opgenomen.

gebruik
  • Is vooral gericht op geestelijke aspecten en gedrag
    Advies: voor meer somatisch gerichte onderwerpen: vul aan met PubMed.
  • Aanbod van Nederlandstalige tijdschriften is zeer beperkt.
    Advies: zoek Nederlandstalige informatie in PiCarta.
  • Records zijn voorzien van standaard trefwoorden uit de Psychological Index Terms (APA-thesaurus met functionele boomstructuur)
    Advies: begin altijd met zoeken op onderwerp via deze trefwoorden.
  • Aanwezige periode en updatefrequentie
    - 1887 tot ca 9 maanden geleden
    - driemaandelijks bijgewerkt
    Advies: voor zeer recente records beter te gebruiken: PubMed, aangevuld met PiCarta.
zoeken Records zijn voorzien van standaard trefwoorden uit de APA-thesaurus met functionele boomstructuur
Er zijn mogelijkheden tot
- inperking op gebruik als hoofdtrefwoord (Major Topics)
- automatisch meenemen van kleine takken bij zoeken van dikke stammen in de MeSH-tree (Explode)
  • Zoeken op onderwerp
    • moet apart worden opgegeven
    • Term Mapping: via [Suggest] probeert het zoekprogramma een opgegeven zoekwoord om te zetten in APA-termen door analyse van records waarin dat woord voorkomt. U kunt zelf kiezen uit een lijst welke term u wilt gebruiken.
    • Explode moet apart worden aangegeven, Major Topics moet altijd worden aangegeven: ... in mj
  • Zoeken op tekstwoorden
    • is de standaardmanier van zoeken
truncatie (woordstam met wildcard) wildcard vanaf 2e positie
* = eind- of middentruncatie met willekeurig aantal letters
? = midden- of eindtruncatie met 0 of 1 letter
Hoofdstuk 7: PsycINFO)

begin

combinaties
  • vereniging : OR
  • doorsnede : AND
    • adjacency : ADJ
      (woorden naast elkaar in hetzelfde veld in de opgegeven volgorde)
  • uitsluiting : NOT
  • prioriteit met haakjes
  • verzamelingen: #1 AND (#2 OR #3)
    LET OP: # voor setnummers

    ook: algemene zoekacties inperken op veld, bijv. zoekactie 3 inperken tot alleen hoofdtrefwoorden: #3 in mj

PiCarta (Online Contents + NCC) PiCarta is een combinatiedatabank met o.a.
- Nederlandse Centrale Catalogus (NCC), een samenvattende catalogus van de meeste wetenschappelijke en openbare bibliotheken,
- Online Contents (OLC), een databank met inhoudsopgaven van ruim 12.500 tijdschriften (waaronder veel Nederlandstalige en ook veel niet-medische).
Verwijzingen die in de eigen bibliotheek staan zijn apart als zodanig aangegeven (dit geldt helaas alleen voor de Universiteitsbibliotheek EUR). Verder is vermeld in welke andere bibliotheken de verwijzing te vinden is (ook in de Medische Bibliotheek EUR).
toegang / afscherming PiCarta is alleen toegankelijk voor Erasmus MC en EUR / ERNA.
gebruik
  • PiCarta is geschikt voor zoeken van artikelen in Nederlandstalige, paramedische en niet-(para)medische tijdschriften die niet in Medline voorkomen.
    Advies: gebruik voor zoeken van artikelen in internationale, medische tijdschriften: PubMed.
  • Records zijn wel voorzien van trefwoorden maar niet uit een standaard trefwoordensysteem.
  • Aanwezige periode en updatefrequentie
    - 1992 tot ca heden
    - bijna dagelijks bijgewerkt
zoeken Zoeken op onderwerp is niet mogelijk, al zijn records wel voorzien van trefwoorden.
Alleen zoeken op tekstwoorden (alle velden of veldkeuze):
- standaard: [zoeken (of)]; te wijzigen in [zoeken (en)]
truncatie (woordstam met wildcard) wildcard vanaf 2e positie
* of ? = midden- of eindtruncatie met willekeurige reeks letters
# = midden- of eindtruncatievoor 0 of 1 letter
! = midden- of eindtruncatie voor exact 1 letter
Hoofdstuk 8: PiCarta

begin

combinatie (niet alle mogelijkheden zijn opgesomd)
  • vereniging : OR of OF of |
    of spatie tussen zoekwoorden (met [zoeken (of)])
    of [vergroten] i.p.v. [zoeken (of)] in vervolgopdracht
  • doorsnede : EN of & tussen zoekwoorden of + voor zoekwoorden
    of spatie tussen zoekwoorden met [zoeken (en)] i.p.v. [zoeken (of)]
    of [verkleinen] i.p.v. [zoeken (of)] in volgopdracht
  • adjacency (woorden naast elkaar in hetzelfde veld in de opgegeven volgorde)
    BIJ of ~ tussen zoekwoorden: max. 2 woorden ertussen
    NEAR tussen zoekwoorden: woorden in dezelfde zin
  • uitsluiting : NOT of NIET tussen zoekwoorden of - voor zoekwoord
    of [behalve] i.p.v. [zoeken (of)] in vervolgopdracht
  • prioriteit met haakjes op te geven
    zonder haakjes automatische prioriteit: NEAR, BIJ > AND, EN, NOT, NIET > OR, OF
    bijv. (groente of fruit) en kanker
  • sets (verzamelingen) menugestuurd te combineren vanuit overzicht van uitgevoerde zoekacties

LET OP : phrases (bij elkaar behorende woorden met spaties)
- met [zoeken (of)] wordt spatie geïnterpreteerd als OR
- met [zoeken (en)] wordt spatie geïnterpreteerd als AND


Web-of-Science (WoS) Groep van drie databanken met verwijzingen (waarvan vele met samenvatting) naar artikelen in ruim 4000 internationale tijdschriften in vele talen:
- Science Citation Index (SCI)
- Social Sciences Citation Index (SSCI)
- Arts & Humanities Citation Index (A&HCI)
toegang / afscherming WoS wordt geproduceerd door het Institute of Scientific Information (ISI) in de USA.
WoS is alleen toegankelijk voor Erasmus MC en EUR / ERNA
gebruik
  • De secties van WoS beschikken niet over een echte thesaurus, maar de trefwoorden zijn wel min of meer gestandaardiseerd.
  • De kracht van WoS ligt in de mogelijkheid om in referentielijsten bij artikelen te zoeken. Uitgaande van een oud, gerenommeerd artikel kunnen recente artikelen waarin wordt verwezen naar dat oude artikel, worden opgespoord.
    - Wetenschapsbeoefenaren gebruiken WoS graag om te zien hoe vaak naar hun eigen artikelen is verwezen en door wie.
  • Voor algemeen medisch-biologische vragen kan beter PubMed worden gebruikt, maar technische aspecten van methoden en apparaten zijn soms beter in WoS en PiCarta vertegenwoordigd.
  • Aanwezige periode en updatefrequentie
    - 1988 (abonnement Erasmus MC en EUR) tot ca heden (verschilt per tijdschrift)
    - wekelijkse bijgewerkt
zoeken
  • Zoeken op onderwerp
    is niet mogelijk
  • Zoeken op tekstwoorden
    • general search: zoeken van originele artikelen op tekstwoorden (titel of trefwoorden en auteur)
    • cited ref search: zoeken van artikelen waarin naar het opgegeven artikel wordt verwezen
truncatie (woordstam met wildcard) wildcard vanaf 2e positie
* = midden- of eindtruncatie met willekeurig aantal letters
? = midden- of eindtruncatie voor exact 1 letter
Hoofdstuk 9: WoS

begin

combinatie
  • vereniging: OR tussen zoekwoorden
  • doorsnede: AND tussen zoekwoorden
  • SAME : woorden in dezelfde zin
  • uitsluiting: NOT tussen zoekwoorden
  • phrase is mogelijk
  • haakjes voor prioriteit
  • geen sets te combineren: elke zoekactie gebeurt opnieuw; is wel aan te vullen via de zoekregels

© Medische Bibliotheek Erasmus MC
13-12-2011 MB-CBI